რა როგორ ფასობდა ძველ რომში

ანტიკური რომის შესწავლის დროს, ბუნებრივია, გვიჩნდება კითხა რა ღირდა იმ დროს საყოფაცხოვრებო ნივთები. იმისათვის, რომ კარგად გვესმოდეს ფასი? ჩვენ უნდა განვიხილოთ მომუავეთა იმ დროინდელი ხელფასები.

სანამ შევისწავლებდით ქვემოთ მოცემულ ინფორმაციას, სასარგებლო იქნებოდა გვესმოდეს, რომ უძველეს დროს პროფესიები იყო შეფასებული სხვაგვარად ვიდრე დღეს. ასევე, ნივთების ღირებულებაც იყო სხვანაირი, ვიდრე ახლა. მაგალითად, თანამედროვე სამყაროში, შესაძლებელია დახარჯავს მათი საერთო შემოსავალის 20% სურსათის, მაგრამ ძველ დროს ეს თახა შეიძლება შეედგინა მთლიანი შემოსავლის. 50% ან მეტი. ფაქტია, რომ რომის ისტორიის ერთ მონაკვეთზე, კვების ხარჯები იმდენად დიდი ოყო, რომ ხელისუფლების მხრიდან ხორბალზე უფასო სუბსიდიების, გარეშე უბრალო ხალხს არ შეეძლო გადარჩება!  ეს სუბსიდიები იყო ცნობილი როგორც "ქველმოქმედება“ და აეჯ მორისის წიგნის „ურბანული ფორმის ისტორია“ (1970 ჯორჯ გოლდვინის გამომცემლობა) შესაბამისად დედაქალაქის მოქალაქეთა ერთ მესამედამდე ღებულობდა ამ საჯარო დახმარებას.

რომის საერთო დიეტის საფუძვლად ჩამოყალინდა მარცვლეული.იშვიათობას არ წარმოიდგენდა ფაქტი, როცა მარცვლეული იყო ღარიბი რომაელის ერთადერთი საკვები.

პურის ცხობის ღირებულება იყო ძალიან მაღალი გაჭირვებული რომაელისათვის. იმ შემთხვევაში, თუ არ მიუწვდებოდა კომუნალური, საჯარო ღუმელი, მან გასრისავდა მარცვლებს და გამოუვიდოდა ფაფა, ფართედ ცნობილი სახელწოდებით „მაჯი“ რომლის გემოც და ტექსტურც თანამედროვე პოლენტას მსგავსი იყო.  მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენს დღევანდელ მენიუში ხორცის არსებობნა ჩვეულებრივია, რომში ხორცი ექსტრავაგანტული ფუფუნება იყო, რისი საშუალება რომაელებს არ ქონდა.

კიდევ ერთ ძვირადღირებულ სიამოვნებას წარმოადგენდა ტანსაცმელი. თხელი აბრეშუმის ერთი ლიბრის (რომაული ფუნტი, თანამედროვე ფუნტზე ოდნავ ნაკლები,326 გრამი), ღირებულება იყო მეტი ვიდრე ათეული ადამიანის სიცოცხლე.  ჩვენთვის დღეს ეს აბსურდულად ჟღერს, მაგრამ ასე იყო, რადგან ძველ რომაელებს აკლდა დანადგარები, რაც დღეს გვაძლევს იაფი ქსოვილის შეძენის საშუალებას.. უბრალო ხალხისთვის ინ დროს მოდა არ არსებობდა. ტანსაცმელი იყო გამოყენებითი, გამძლე, და გაპატჩული, სანამ საბოლოოდ არ გავრცელდა და გახვდა ხელმისაწყვდომი სამკერვალო ხელობა.

ისტორიულად დაინერგა, რომ ცხოვრების ღირებულება იზრდებოდა რათა სრულად მოიხმაროს ხალხის უმრავლესობის ყველა შემოსავალი. ტექნოლოგიების განვითარებასთან ერთად, დაინერგა სიახლეები< რაც გამოიწვია გაზრდილ ხარჯვას. დღევანდელობასთან შედარებით, ძველ რომაელებს არ ქონდა შესაძენი ბევრი ნივთი, მაგრამ ისინიც ყოველდღიურად, ჩვენსავით, ბრძოლობდნენ გადარჩენისათვის.

ქვემოთ მოყვანილი მონაცემების წაკითხვისას, წარმოიდგინეთ ტქვენი თავი ძველ რომში, რომ ხართ დურგალი, კალათოზი.... რომ გაიღიმა ბედი და მიიღეთ კარგი განათლება და გახდით ადვოკატი (თანამედროვე იურისტის უძველესი ეკვივალენტს). აირჩიეთ თქვენი პროფესია, და მერე შევხედოთ რა სახის საკვებს და ტანსაცმელს თქვენ შეძლებთ შეძენას! თქვენ შეძლებთ თანამედროვე ცხოვრების ახალი გაგების მოპოვებას!

ყველა ფასები და ხელფასები ჩამოთვლილია კავშირთა დინარიებში, რომელიც რეალურად წარმოადგენენ ვერცხლის დინარიებს. როგორც წესი, როდესაც ვიხილავთ უძველეს რომაულ კავშირთა დინარიებს, ან DC, ვთვლით, რომ ის იყო ნომიმალური ვალუტა და მას ჰყონდა თავისი გაცვლითი კურსი, რომელიც ასახავდა რამდენი ფულის ერთეული იყო მოცემულ დროს მიმოქცევაში. ეს მარტივს ხვდიდა ფულადი მომოქცევის გაკონტროლებას და უზრუნველყოფდა ფინანსურ სტაბილურობას.

* ახალგაზრდა სტუდენტები - იხილეთ მოკლე ვერსია მე-9 და 1მე- 10 გვერდებზე

ხელფასები ახალი წელთაღრიცხვის 301 წელს რომაულ იმპერიაში

ყველა მონაცემები მოცემულია 301 წელს გამოცემულ, დიოკლეტიანეს ბრძანებულება „მაქსიმალური ფასები"-ს საფუძველზე

უბრალო მშრომელები

აგურის მწარმოებელი, ყველა 4 გამომწვარ აგურზე და თიხის მომზადება ....................... 2
აგურის მწარმოებელი, ყველა 8 მზეზე გამშრალ აგურზე და თიხის დამზადება............... 2
კლერკი (ეფუძვნება აბანოსათვის განსაზღვრულ სახელფასო განაკვეზე)).... . ........ 25
შავი სამუშაოების მუშა, შენარჩუნებით ............................................. ............................25
კირის მუშა, შენარჩუნებით...... ....................................... ..............................50
ჯორი მძღოლი, აქლემისა მძღოლი, შენარჩუნებით .......................................... ............ 25
კანალიზაციის მუშაა, სრული სამუშაო დღე, შენარჩუნებით........................................ .. 25
მწყემსი, შენარჩუნებით .............................................. ................................ 25
წყლის გადამზიდი სრული სამუშაო დღე, შენარჩუნებებით........................................ ... 25
ყველა სხვა ზოგადი შრომა .............................................. .........................................25

გამოცდილი მშრომელი

დალაქი, თითო მომხმარებელზე ....................................................................................... 2
დურგალი შენარჩუნებით ............................................. ......................... 50
მებათქაშე შენარჩუნებით, ყოველდღიური.................................................................... 50
ქვის მეისონი შენარჩუნებით ............................................. ............................ 50
მხატვარი, შებარჩუნებით ............................................. ...........................150
მატყლი მქსოველი, თითო საათი ........................................................................ 175
მარმარილოთი კედლები და იატაკის, მოპირკეთებელი შენარჩუნებით.......... ...... 60
კედლის მოზაიკითმოპირკეთება შენარჩუნებით...........................................................  60
მოდელი ............................................. ........................... 75
თაბაშირის თანამშრომელი, შენარჩუნებით ............................................ .....50
პერგამენტზის მწარმოებელი კაცი, (თეთრი ან ყვითელი პერგამენტი)........................ 40
მეზღვაური, მდინარის გემზე, შენარჩუნებით .................................................... 50
მეზღვაური, ზღვუს გემზე, შენარჩუნებით  ...60
მოზაიკის მწარმოებელი, შენარჩუნებით .... ......................................... ............ 50
უნივერსალური მჭედელი, შენარჩუნებით ................................................................ 50
მლესავი შენარჩუნებით .............................................. .......................... 50
მხატვარი კედელზე, შენარჩუნებით................ ............................. .............................75

პროფესიონალები

ადვოკატი, საქმის გახსნის შემთხვევაში ...................................... ................................250
ადვოკატი განსაკუტრებული საქმისათვის......................... ......................... 1000
საუკეთესო წერილის დამწერი, 100 ხაზი...... ............................................................ 25
მეორე ხარისხის წერისათვის .............................................. ....................... 20
ნოტარიუსი იურიდიული საბუთისა ან განცხადების დაწერისათვის....................... 10

ძველი რომის მასწავლებლები

მასწავლებელი ძველ რომში ცხოვრობდა მდიდარი პატრიციის სახლში, ვინც მიაწვდიდა მასწავლებელს ამ სახლისათვის შესაფერისი საკვები და ტანსაცმელი..მასწავლებელი არ ჰქონდა ბევრი ფული, მაგრამ ის ცხოვრობდა კომფორტულად. აქ მოცემულია ერთი თვის ხელფასიხ ოდენობა დინარიებში, ერთ მოსწავლეზე.

ელემენტარული სკოლის მასწავლებელი ................................................ ....................50
არითმეტიკის მასწავლებელი ................................................ ................................. 75
ბერძნული, ლათინური ლიტერატურის ან გეომეტრიის ........................... ........... 200
რიტორიკის მასწავლებელი (საჯარო გამოსვლა).. .............................................. 250

ჯარისკაცები ძველ რომში
სამხედრო საქმე იყო რომაელი მამაკაცებისათვის თავისი ოჯახების უზრუნველყოფის ერთ-ერთი საუკეთესო საშუალებაა. ძირითაფი ხელფასი იყო დაბალი, ცხოვრებისათვის არასაკმარისი. წელიწადში ოთხ ჯერ, ჯარისკაცი ღებულობდა ფულად წახალისებას, რომელიც იყო მეტი, ვიდრე მისი წლიური საბაზო ანაზღაურება. გარდა ამისა, სამხედროები მარცვლეულის შესყიდვისათვის ყოველწლიურად ღებულობდნენ სუბსიდიებს.  საუკეთესო ჯარისკაცები არ კარგავდნენ პრეტორიანულ გვარდიაში მოხვედრის იმედს. ეს ჯარისკაცებს, რომლებიც იცავდნენ იმპერატორს იღებდნენ ძირითად ხელფასზე დაახლოებით 3 ჯერ მეტი, და სარგებლობდა ბევრი დამატებითი პრივილეგიებით.
თავის პროფესიაში ჯარისკაცებს ჰქონდა მაღალი ხარჯებიც, თუმცა ყველა დანახარჯის შემდგომ, დარჩენილი თამხა იყო ბევრად მეტი, ვიდრე იღებდა საშუალო მოქალაქე. ჯარისკაცები ბევრს იხდიდნენ საკუთარ აცმულობაში, ტექნიკურ აღჭურვაში, კვებაში ისინი აგრეთვე იხდნენ მათი თანამებრძოლების დაკრძალვის ხარჯების ნაწილს.

ჯარისკაცთა შემოსავლები

საშუალო რომაელი ჯარისკაცი, ყოველწლიურად......................................................... 1800
პრეტორიანული გვარდიის ჯარისკაცი, ყოველწლიურად............................................ 5500
წლიური მარცვლეულის შესყიდვის თანხა (1 ჯერ წელიწადში ). ...................... 600
ფულადი საჩუქარი (4-ჯერ წელიწადში ) ............................. ...................................... 2500
გარდა ამისა, ყველა ჯარისკაცს ღებულობდა მარცვლეულის გაცემის
ლიმიტს რომლის ღირებულებაწელიწადში შეადგენდა ................................... 3000
საშუალო რომაელი ჯარისკაცის ხელფასი სულ წლიური ....... .............. .....15.400
პრეტორიანული გვარდიის (დაცვის) წლიური................... ...................................... 19,100

შეადარეთ, რომ უბრალო მშრომელი 305 სამუშაო დღის განმავლობაში ღებულობს სულ ................. ........... 7625

ჯარისკაცთა ხარჯები:

ჩექმები, გარეშე hobnails .............................................. ...................................... 100
ფეხსაცმელი ................................................................................75
მოწტობილობა ცხენისათვის ................................................................................... 500
მახვილის გამწმენდი ............................................. ...........................................25
ნაჯახის გასალესი ............................................... ............................................... 6
გამწმენდი - ............................................... .................................................. 25
ნაჯახის ორმაგო გამწმენდი........................................................... ..................... 8
ხმალი ასადების გამწმენდი.............................................. ..................................100

ფასები რომის იმპერიაში ახალი წელთაღრიცხვის 301 წელს
ყველა მონაცემები მოცემულია 301 წელს გამოცემულ, დიოკლეტიანეს ბრძანებულება „მაქსიმალური ფასები"-ს საფუძველზე


მაქსიმალური ფასების ბრძანებულება იყო იმპერიაში სიღარიბისა და გაქცეულ ინფლაციზე კონტროლის დამყარების მცდელობა. ჯარიმა ბრძანებულებით განსაზღვრული დასების გადამეტებაზე იყო ძალზე მკაცრი: სიკვდილი. ამაზე არ დაკმაყოფილდა იმპერატორი - ისჯებოდა არა მარტო გამყიდველი, არამედ მყიდველიც. თუ კი გამყიდველი უარს ამბობდა საქონლის გამოცხადებულ ფასად გაყიდვაზე, მაშინაც ისჯებოდა სიკვდილით.

საკვები

მშრალი საკვები

ფასი ეხება 1 მოდუსს,
სხვა რამ თუ არ არის მითითებული. 1 მოდუსი = მშრალი საკვების 8 ლიტრი
ხორბალი ...........................................150
ლუცერნა   .....................................60
ქერის,  ..........................................60
ლობიო................................................ 100
წიწიფურა ...........................................100
მარილი ...............................................150
მანანი.....................................................30
პიმპილი...............................................100
შაქარი...................................................100
ფეტვი ...............................................30
ბარდა ...........................................60
ბრინჯი................................................. 200
ჭვავი........................................................60


ხილი და ბოსტნეული

კომბოსტოს ან სალათის ფოთოლი, ........................... 1-2 ½
ყურძენი,დესერტი ...........................................1
ვაშლი ............................................... ............................... 10
ატამი, ერთი მდე ..................... ................................... 1-2 ½

ხორცი და თევზი

ფასი ეხება ერთი სასწორ ერთეულს, თუ სხვა რამ არ არის აღნიშნული. 1 სასწორი = 326 გრამი, ან ერთ ფუნტზე ნაკლები.

საქონლის ხორვი ...............................................................................................18
ღორის ხორცი ................................................................................................... 60
თევზი, ................................................................................................................12
მეორე ხარისხის ................................................ ...................................... 8
თევზი, 25
მეორე ხარისხის ................................................ ...................................... 16
ბატი ................................................................................................................... 200
საქონლის გულ ღვიძლი ................................................ ..... ............... 100
ქათმის ხორცი....................................................................................................12
ხოხობი ......................................................................... 125-250
ცხვარი ..................................12
ძეხვი, სხვადასხვა............................... .............. .............................10-16

ღვინო, ლუდი და კარაკი

ფასი ეხება ერთი სექსტარუსს. 1 sextarius = პინტის 1.14 Pints ან 0,546 ლ

ლუდი, კელტური ან პანონია............................................. .................................... 4
ლუდი ჩვეულებრივი .......................................................................................................2
Aminean, Falernian, Picene, Sabine, Tiburtine რეგიონალური ღვინო .......... 30
24 წლის ასაკის 
მეორე ხარისხის ................................................ ...................................... 16
ქრისატლიკი  24
Maeonian ღვინო, მოხარშული ............................................................. 30
მოხარშული ქვემოთ, მეორე ხარისხი..................................................................16
მოხარშული ერთი ნახევარი ......................... ...................... 20
ღვინო wormwood.. ............................................. ....................................... 20
vin ordinaire (ორდინალური ღვინო ).................................... .................................8
ზეითუნის ზეთი,............................................................................................................ 40
მეორე ხარისხის. ............................................... ...................................... 24
liquamen (თევზის სოუსი სუნელი )....................................... ............................ 16
მეორე ხარისხის. ............................................... ...................................... 12
ძმარი და ღვინის ძმარი .............................................. .................................... 6

ტანსაცმელი და ქსოვილები

ფასები მითიტებული ან თითო ნივთის ან ნედლეულის წონის მიხედვით.

აფრიკული ...................................................................500
Dalmatian .....................................................................2000
ლაიდიკიური კურთუკი............ ......................... 4500
ჯარისკაცის ზამთრის კურთუკი ............ ....... 75
მატყლი Tarentum................................ 75
თეთრი ....................................................................12,000
აბრეშუმი იისფერი ............................................. 150,000

† იისფერი აბრეშუმის გამოყენება შესაძლებელი იყო მხოლოდ იმპერატორის მითითებით, წინააღმდეგ შემთხვევაშუ ისჯებოდა სიკვდილით ქვეშ დასჯა სიკვდილით.

ჩექმები და ფეხსაცმელი

ჩექმები ჯორი მძღოლებისათვის ან მეურნეობის მუშაკებისათვის........................... 120
ჩექმები სამხედროებისთვის ................................................................ 100
ქალთა ჩექმები  .............................................................60
პატრიციების ფეხსაცმელი ......................................... .............................................. 150
სენატორების ფეხსაცმელი ................................................ .........................................100
ცხენოსანთა ფეხსაცმელი................................................ ............................................ 70
ჯარისკაცის ................................................................................................................................75

სანდალიები და გალის სანდალიები

სოფლის მეურნეობის მუშაკების სამდალიები ორმაგი შიგთავსით................ ......... 80
ერთიანი შიგთავსით .............................................. .................................. 50
გალის სანდალიები მორბენალთათვი....................................................................... 60
ქალთა სანდალიები ორმაგი შიგთავსით ............................................ .................. 50
  

ლონდონში გათხრების დროს მოძიებული რომაული ქვევრის მარვინ ტამენკოს მიერ შესრულებული ესკიზი

ვალუტის კურსი დინარიებში ახალი წელთაღრიცხვის 297 - დან 308 წლამდე

‡საბაზო ვალუტის ერთეული

ზემოთ ჩამოთვლილი ვალუტისთვის სამომხმარებლო შესაძლებლობის მოცემული პერიოდში, გამოანგარიშებისთვის შეგიძლიათ შეადაროთ ვალუტის ფაქტობრივი ფასი და ზემოთ მოყვანილი ხელფასები შემდეგი ფორმულის მეშვეობით: