Ультрафіялетавага выпраменьвання (УФА) і ЎХ-індэкс

Translated by Galina Miklosic from "Fact sheet on ultraviolet radiation (UVR) and the UV Index", used by permission of the Australian Government

---

Што такое УВР?

УФР выглядзе выпраменьвання выдадзеныя сонца. У адрозненне ад іншых формаў сонечнага выпраменьвання, такіх як святло і цяпло, ультрафіялетавае выпраменьванне нельга ўбачыць або лямца.

УФР частка электрамагнітнага спектра з даўжынёй хвалі ад 100 да 400 нанаметраў (нм). Ён дзеліцца на тры тыпу, UVA, UVB і UVC, у адпаведнасці з даўжынёй хвалі.

• UVA (больш за доўгія хвалі) прыводзіць да заўчаснага старэння і зморшчын скуры і з'яўляецца прычынай рака скуры
• UVB (сярэднія хвалі) больш небяспечны, чым УХ-А і з'яўляецца асноўнай прычынай рака скуры, катаракты і sunburning
• UVC (больш кароткай даўжынёй хвалі) вельмі небяспечна, але не даходзіць да паверхні Зямлі з-за паглынання ў атмасферы

Як сонечнае святло праходзіць праз атмасферу, усё UVC і 90% UVB паглынаецца азонам. Такім чынам, УФО, які дасягае зямлі ў асноўным UVA, UVB з некаторымі.

UVR таксама выдадзеныя салярыі і іншых штучных крыніц, такіх як дугавыя зварачныя апараты і люмінесцэнтныя, ртутныя, металлогалогенные і кварцавых галагенных лямпаў.

Чаму UVR небяспечна?

Уздзеянне ультрафіялетавага выпраменьвання могуць выклікаць не толькі загар, але і доўгачасовы шкоду для скуры і вачэй. Гэта можа прывесці да заўчаснага старэння скуры, рак скуры і вочных захворванняў, такіх як катаракта, крылападобнай і рака кан'юнктывы і стагоддзе. Эфекты ультрафіялетавага выпраменьвання з'яўляюцца кумулятыўных, таму пашкоджанне назапашваецца нават без гарэння.

Як UVR звязацца з вамі на зямлі?

Сонечнае ультрафіялетавае выпраменьванне можа звязацца з вамі на першым з трох крыніц:

• непасрэдна ад Сонца
• расьсеяных адкрытым небам
• адлюстраванага ад асяроддзя

Гэта азначае, што вы ўсё яшчэ можаце атрымаць істотнае ўздзеянне ўльтрафіялетавага выпраменьвання, нават калі абаронены ад прамых сонечных прамянёў.

Некаторыя паверхні адлюстроўваюць вялікую колькасць ультрафіялетавага выпраменьвання на скуру і вочы. Снег адлюстроўвае да 80%. Іншыя паверхні, якія адлюстроўваюць вялікіх колькасцях белай фарбай, светлыя бетон, вада і пясок.

Якія фактары ўплываюць на UVR узроўнях?

Колькасць ультрафіялетавага выпраменьвання змяняецца ў залежнасці ад таго, наколькі ён паглынаецца ў атмасферы. Паглынанне меры і UVR ўзроўні з'яўляюцца самымі высокімі, калі сонца знаходзіцца высока ў небе, і прамяні сонца ўзяць самы кароткі шлях да зямлі. Паглынанне таксама залежыць ад узроўню азону і воблачнасці. Колькасць UVR вы атрымліваеце адрозніваецца ў залежнасці ад:

1. Час года - у паўднёвых раёнах Аўстраліі, UVR ўзроўні з'яўляюцца самымі высокімі ў сярэдзіне лета (студзень). У паўночных раёнах, UVR высокіх узроўнях на працягу ўсяго года
2. Час сутак - сонца вышэй у неба ў сярэдзіне дня. У Аўстраліі самы высокі ўзровень ультрафіялетавага выпраменьвання знаходзяцца паміж 10 раніцы і 2 вечара (11 раніцы і 3 вечара летні час)
3. Пазіцыя на зямлі - UVR узроўняў вышэй, бліжэй да экватара, напрыклад, у паўночных раёнах Аўстраліі
4. Вышыня - танчэй атмасферы на вялікіх вышынях фільтры з менш УФР. Існуе каля 10% павелічэнне ультрафіялетавага выпраменьвання для кожнай 1000 м павелічэння вышыні над узроўнем мора
5. Азон - азон паглынае частка ультрафіялетавага выпраменьвання, якія маглі б дасягнуць Зямлі. Хоць канцэнтрацыя азону змяняюцца на працягу дня і ў залежнасці ад сезону і іншыя фактары, такія як вышыня Сонца і змены ў воблачным покрыве, падобна, больш ўплыву на ўзровень ультрафіялетавага выпраменьвання
6. Воблачны покрыва - UVR з найвышэйшымі ўзроўнямі пры бязвоблачным небе, і цяжкія аблокі можа прывесці да меншага УФР. Аднак, святло або тонкі хмарны полаг не зніжае UVR і нават можа павялічыць ўзроўні з-за рассейвання

Што такое УФ-індэкс?

Ультрафіялетавага (УФ) Індэкс міжнароднага стандарту вымярэння, наколькі моцная UVR ад сонца ў вызначаным месцы ў пэўны дзень. УХ-дыяпазонах індэкс ад 0 да 11 + і больш лік, тым больш рызыка скуры і пашкоджанне вачэй.

Як УФ-індэкс дапамагчы мне абараніць сябе?

УФ індэкс ўтрымлівае карысную інфармацыю, якая дапаможа вам спланаваць мерапрыемствы на свежым паветры такім чынам, каб мінімізаваць трапленне сонечных прамянёў. УХ-Alert, які выдаецца, калі УФ-індэкс дасягае прагноз 3 або вышэй, паказвае час сутак, калі гэта неабходна, каб абараніць сябе.

Дзе я магу даведацца пра УФ-індэкс?

Штодзённы прагноз індэкса УФ і ЎХ абвесткі могуць быць знойдзеныя ў надвор'і старонках мясцовых газет і на сайтах Аўстралійскага бюро метэаралогіі і аўстралійскі радыяцыйнай абароны і ядзернай бяспекі Агенцтва.

Інфармацыя аб УФ індэкса таксама транслюецца на тэлеканалах і радыёстанцыях.

Сувязі

Дадатковую інфармацыю аб UVR або УФ-індэкс можа быць знойдзена на Аўстралійскага бюро метэаралогіі сайце і сайце ARPANSA.